Nauka Przyroda Technologie

Streszczenie. Problem restytucji sudeckich populacji jodły polega na dramatycznym braku lokalnych nasion. Zwiększenie istniejącej bazy nasiennej stało się więc koniecznością. W tym celu założono plantacje nasienne, oparte na drzewach zachowawczych, należących do lokalnych populacji. W kolekcji znajduje się 21 klonów drzew doborowych, wybranych w lasach komunalnych Lądka Zdroju i w Nadleśnictwach Lądek Zdrój i Bystrzyca. Pozostałe 24 klony należą do drzew wybranych wcześniej przez Wilczkiewicza w tych samych lokalizacjach. W wyniku przeprowadzonej w 2001 roku inwentaryzacji stwierdzono, że pozostało 309 szczepów (1-18 szczepów w klonie), 111 drzew wyrosłych z podkładek oraz 33 drzewa, na których są pędy ze szczepów i z podkładek. Pierwszy zarejestrowany urodzaj szyszek o znaczeniu gospodarczym wystąpił w 1995 roku, czyli 30 lat po szczepieniu i 28 lat po założeniu plantacji. Wyniósł on wtedy 55 kg•ha^-1, a więc przypuszczalnie 5,5 kg nasion z hektara. Późniejsze urodzaje były nieregularne, ale z tendencją do zwiększania się. W 2003 roku zebrano 1359 kg•ha^-1 szyszek, co przeliczono na 136 kg nasion z hektara. Z całej powierzchni wyniosło to 2450 kg szyszek i 245 kg nasion. Plon w następnym roku (2004) był znacznie mniejszy: zebrano 516 kg•ha^-1 szyszek i 63 kg•ha^-1 nasion. W 2005 roku plon był znów obfitszy: 943 kg•ha^-1 szyszek i 117 kg•ha^-1 nasion. W okresie 1995-2005 urodzaj wystąpił siedem razy, a łącznie zebrano 3657 kg•ha^-1 szyszek, co można przeliczyć na 366 kg•ha^-1 nasion. Tak więc urodzaje szyszek jodły na omawianej plantacji nasiennej są nieregularne, co utrudnia planowanie gospodarcze. Przedstawione w artykule wyniki obserwacji potencjału produkcyjnego szczepów jodłowych są pierwszymi informacjami na ten temat w Polsce.